Teveel glimmende troep

Soldaten in de Oudheid zijn een merkwaardig slag mensen. Generaals moesten van hele goede huize komen om ze altijd onder de duim te houden. Zoals we hebben gezien konden zelfs de beste generaals niet altijd voorkomen dat de soldaten deden waar ze in feite voor kwamen: proberen rijkdommen bij elkaar te harken. Soms ging het veel verder, dat de soldaten hun eigen ruiten ingooiden. De Griekse historicus Memnon van Heraclea (1e eeuw n.Chr.) vertelt over Romeinse troepen die besluiten wel heel erg veel spullen mee te zeulen als ze stad na stad plunderen in de strijd tegen de Pontische koning Mithradates VI (±119 - 63 v.Chr.). Dit leverde problemen op (Geschiedenis van Heraclea 36):

[de vloot werd met de buit weggestuurd.] Sommige van de schepen die de buit van Heraclea meevoerden, zonken door hun gewicht niet ver van de stad en anderen werden het ondiepe water in gestuwd door de Noordelijke wind en verloren daardoor veel van hun lading.

Typisch weer. Waarom nou niet twee keer varen?

Gaan we nog ingrijpen?

Toen de Romeinen bezig waren de opstand van bondgenoten neer te slaan in Italië (de eerder genoemde Romeinse Bondgenotenoorlog (91-88 v.Chr.)) veroorzaakte de koning van Pontus (Noord-Turkije), Mithradates VI (±119 - 63 v.Chr.) in het Oosten grote problemen toen hij bezig was de regio te veroveren. In 88 v.Chr. gaf hij een bevel dat door de Romeinen niet onbeantwoord kan blijven. Volgens de Griekse historicus Memnon van Heraclea (1e eeuw n.Chr.) constateerde Mithradates dat sommige steden zich niet zomaar lieten veroveren en dat de Romeinen daar wat mee te maken hadden. Memnon vertelt (Geschiedenis van Heraclea 22.9):

Toen schreef Mithradates alle steden aan, omdat hij hoorde dat de Romeinen die verspreid in de steden waren, zijn plannen dwarsboomden, en instrueerde hen om de Romeinen in hun midden op een specifieke dag te doden. Velen gehoorzaamden deze instructies, waardoor ze een slachting aanrichtten op die dag en 80.000 mensen werden gedood door het zwaard.

De Griekse biograaf Plutarchus (±46 - minstens 120 n.Chr.) legt de cijfers nog hoger. Volgens hem werden op die dag 150.000 Romeinen gedood (Sulla 24.4). De Romeinse redenaar Marcus Tullius Cicero (106 - 43 v.Chr.) is één van de schrijvers die meent dat álle Romeinen die dag zijn afgeslacht, wanneer hij zijn verontwaardiging uit over het feit dat Mithradates 23 jaren later nog steeds de baas is (Voor de wet van Manilius 5.11).

Een discussie over het aantal slachtoffers van deze genocide is wellicht niet zinvol, maar duidelijk wordt dat een gigantisch aantal Romeinen door dit bevel van de koning hun dood vonden. Met name de opmerking va Cicero spreekt hier boekdelen. Het feit dat Mithradates nog 25 jaar heeft geleefd nadat hij zijn gruweldaad gepleegd heeft, zegt veel over zijn vermogen zichzelf te beschermen, maar zeker ook over het feit dat de Romeinen destijds in de touwen hingen. Mithradates is misschien vergelijkbaar met Hannibal, de grote Carthaagse generaal die op dit blog één van de meest genoemde mensen is. Voor Mithradates is dit de eerste keer. Gaan we wat aan doen.

Boekentip voor vandaag:
Adrienne Mayor, The Poison King. The Life and Legend of Mithradates