Verdeel en heers

Twee weken geleden besprak ik de Byzantijnse keizeres Theodora (±500 - 548 n.Chr.) die een belangrijke rol speelde in de regering van haar man, Justinianus I (482/483 - 565 n.Chr.). We hebben al gezien dat de Byzantijnse historicus Procopius (6e eeuw n.Chr.) weinig op had met de beide mensen, maar samen maakten ze het erg bont (Geheime Geschiedenis X.16-18):

En Theodora aan de ene kant, deed alsof ze met al haar macht aan de zijde van de Blauwen [factie in de stad die bestond uit supporters van het blauwe wagenrennersteam] en door hen de vrijheid van handelen tegenover hun tegenstanders te geven, gaf ze hen groen licht, op een behoorlijk onechte manier, om hun misdaden te plegen en hun verderfelijke daden van geweld uit te voeren. Justinianus, aan de andere kant, maakte de indruk verstoord en in het geheim haatdragend te zijn naar zijn vrouw, maar niet in staat haar direct tegen te werken en vaak wisselden de twee de schijn van gezag om en volgden de tegengestelde richting met betrekking tot elkaar. Want wanneer hij erop stond de Blauwen te straffen voor hun misdaden, zou zij, woede veinzend, een hele scène maken wanneer zij zou zeggen dat ze tegen haar zin overstemd was door haar man.

De reden dat deze twee verschillende delen van de samenleving tegen elkaar uitspeelden, was volgens Procopius omdat ze daarmee meenden te voorkomen dat de verschillende facties hun geschillen zouden bijleggen en samen tegen de keizer en zijn vrouw zouden strijden, iets dat ze niet hebben kunnen voorkomen.

Boekentip voor vandaag:
Procopius, The Secret History

De hoer waar de schurk mee getrouwd was

De Byzantijnse keizer Justinianus I (482/483 - 565 n.Chr.) regeerde tijdens een uitbreek van de Pest en werd getroffen door de ziekte. Gelukkig voor hem herstelde hij daarvan, maar hij is door zijn ziekte toch een lange tijd uit de roulatie geweest. Gedurende zijn ziekte werden de honneurs van het keizerschap waargenomen door zijn vrouw Theodora (±500 - 548 n.Chr.). We hebben eerder gezien dat de Byzantijnse historicus Procopius (6e eeuw n.Chr.) Justinianus geen bijster geweldige vent vond. Theodora komt er ook niet best vanaf. Procopius schildert de keizeres af als de grootste slet die ooit op de wereld rond heeft gelopen. Het begon al toen ze zeer jong was en haar zus indruk maakte als prostituee. Het kleine zusje mocht mee (Geheime Geschiedenis IX.10):

Voor een poosje was was Theodora, omdat ze nog een kind was, niet in staat om met een man te slapen of gemeenschap te hebben op de manier van een vrouw, maar ze liet zich wel in met gemeenschap van een mannelijk soort van ontucht met de ellendelingen, slaven als ze waren, die, wanneer zij hun meester volgden naar het theater, gebruik maakten van de gelegenheid die hen werd aangereikt om deze monsterlijke zaak uit te voeren, en ze bracht veel tijd in het bordeel door in het onnatuurlijke verkeer van het lichaam.

Het hele hoofdstuk over Theodora puilt uit van de onzedelijkheid van de keizeres. Wat ervan waar is, het is lastig om daar achter te komen, maar feit is dat het beeld van Theodora voor een groot deel bepaald is door anecdotes als deze.

Boekentip voor vandaag:
Procopius, The Secret History