Modder gooien

Zoals inmiddels bekend was keizer Caligula (12 - 41 n.Chr.) geen groot fan van de senatorenstand in Rome. Hij stond zich toe alles te doen waar hij zin in had en dat was niet zelden over de rug van de senatoren. Wat Caligula alleen niet wist, was dat de jonge ambtenaren die hij zo minachtend behandelde, later de geschiedenis in konden gaan als indrukwekkende personen. Zo vertelt de Romeinse geschiedschrijver Cassius Dio (±155 - na 229 n.Chr.) dat de keizer eens te maken kreeg met ene Titus Flavius Vespasianus (9 - 79 n.Chr.) die destijds als aedile verantwoordelijk was voor het schoon houden van de stad (Romeinse Geschiedenis 59:12.3)

Later ontdekte hij [Caligula] een hoop modder in een steegje en hij beval dit op de toga van Titus Vespasianus te gooien, die destijds aedile was en de verantwoordelijkheid had over het schoon houden van steegjes. Deze actie werd op dat moment niet beschouwd als erg significant, maar later, toen Vespasianus het bestuur over de zaken had overgenomen toen er overal onzekerheid en beroering was en hij de orde overal wist te herstellen, leek dit te zijn door een soort goddelijke aanmoediging en dat het aangaf dat Gaius [Caligula] de stad ronduit aan hem [Vespasianus] had toevertrouwd om het te verbeteren.

Van putjesschepper tot keizer.

Boekentip voor vandaag: Cassius Dio, Roman History Volume VII

IMPCAESVESPASIANAUGPMTRPPPCOSIII

Een tijd geleden kwam hier een grafsteen van een soldaat uit de Romeinse tijd aan bod. Zijn leven en militaire carrière werden kort en in afkortingen opgetekend. Een andere keer kwam een edict van keizer Diocletianus  (236/237 - 316 n.Chr.) en zijn medekeizers aan bod waarin voor vier mannen hele reeksen eretitels genoemd werden, waardoor het edict al flink lang was, voor er überhaupt aan begonnen was. Vandaag aandacht voor keizer Vespasianus (9 - 79 n.Chr.), de keizer die als winnaar uit het Vierkeizerjaar (68-69) kwam en vervolgens een decennium relatief probleemloos aan de macht was.


Van Vespasianus (niet anders dan bij de meeste andere keizers met een behoorlijke regeerperiode) zijn veel munten bewaard gebleven, waaronder deze:

Bron: Flickr (en British Museum)

Op deze zijde van de munt staat een mollige man met een laurierkrans en eromheen de tekst:

IMPCAESVESPASIANAUGPMTRPPPCOSIII 

Weer van die afkortingen en weer staat er behoorlijk veel over de keizer en over de datering van de munt op. IMP is de afkorting voor Imperator een overwinnende veldheer en verwant aan het engels Emperor, CAES staat voor Caesar, ook een keizerlijke titel. VESPASIAN is zijn naam, AVG staat voor Augustus (verhevene), PM is Pontifex Maximus (hogepriester), een ambt dat door de keizer werd vervuld, TRP staat voor Tribunitia Potestas, met de macht van een volkstribuun, PP is Pater Patriae (Vader des Vaderlands), COS III staat voor het consulschap van Vespasianus. Deze munt moet geslagen zijn tijdens het derde consulschap van de keizer, in het jaar 72 dus.

Famous last words

Vandaag een kort stukje over de keizer Vespasianus (9 - 79 n.Chr.) die we kennen van het Colosseum dat in opdracht van deze keizer gebouwd werd en afgerond onder zijn zoon Titus (39 - 81 n.Chr). Vespasianus was als de grote overwinnaar gekomen uit het Vierkeizerjaar (68-69 n.Chr) waarin... vier mannen keizer van het Romeinse rijk waren. Vespasianus was daarvan de laatste en herstelde de politieke rust in het rijk. Hij is de geschiedenis in gegaan een een Goede Keizer en om die reden na zijn door vergoddelijkt (net als Septimius Severus die ik vorige week besprak). 


Opmerkelijk bij Vespasianus is onder anderen de manier waarop hij met zijn aanstaande overlijden omgaat, althans, de manier waarop de biograaf Suetonius (69/70 - 140 n.Chr.) hem in die laatste levensfase neerzet. Nadat Suetonius een aantal opmerkelijke voortekenen meldt, citeert hij de keizer die kennelijk in de gaten had hoe laat het was (Vespasianus 23):

Ik denk dat ik heel binnenkort een god word.

Volgens Suetonius waren dit niet de laatste woorden van de keizer. De biograaf sluit het leven van Vespasianus af door te schrijven dat hij bijna het bewustzijn verloor door een aanval van buikloop. Hij zou hebben gezegd dat een keizer staand hoorde te sterven. Dat deed hij ook, in de armen van zij die hem overeind hielpen (Vespasianus 24). Gegeven die laatste scene hou ik het zelf liever bij dit citaat als famous last words.