Hier rust de gulzige kraai

De eerder genoemde biograaf Diogenes Laërtius (3e eeuw n.Chr.) noemde voor vrijwel alle filosofen die hij besprak de grafschriften. In een paar zinnen kwam dan naar voren wat volgens die filosoof het basiselement van alle dingen was of hoe hij over gelukkig zijn dacht en dat hij gewoon allround heel slim was. Niet iets om je voor te schamen in de meeste gevallen.

Er zijn mensen die om minder hoogdravende dingen beroemd zijn geworden, zoals we kunnen lezen in het werk van de Griekse schrijver Athenaeus van Naucratis (rond 200 n.Chr.). Athenaeus merkt in zijn werk op dat een groep mensen zich helemaal vol kon vreten. Eerder hebben we gezien dat de Romeinse keizer Vitellius (15 - 69 n.Chr.) wel een hapje lustte. Vandaag vertelt Athenaeus wat er op de grafsteen van ene Phyromachus (die we verder alleen kennen van zijn eetzucht) stond (Geleerden aan Tafel 10.7):

[...]Deze lage geul bevat nu Phyromachus,
Die alles dat hij zag doorslikte,
Als een woeste zwarte kraai die de hele nacht rondzwerft.
Maar nu ligt hij hier gewikkeld in een versleten mantel.
Maar O, Athener, wie je ook bent,
Zalf dit graf en bekroon het met een krans,
Als hij vroeger ooit met u gefeest heeft.

 Het is maar waar je beroemd om geworden bent. Vitellius was dan tenminste nog keizer...

Boekentip voor vandaag:
Athenaeus, The Learned Banqueters

Hier rust Lucius Cassius Clemens

Toen ik een paar maanden geleden bij Museum Het Valkhof in Nijmegen was met Dennis (die ook een Oudheidblog heeft), hebben we een tijdje stilgestaan bij de Romeinse grafstenen die daar te zien zijn. Eentje daarvan trok destijds mijn speciale aandacht omdat deze zo goed bewaard is gebleven en in de regio gevonden is waar ik vaak op de racefiets zit (op de Hengstberg in Ubbergen). In Nijmegen staat iets verder richting het museum, op het Kops Plateau, een scherm langs de weg waar het uitzicht dat je vanaf daar hebt in een animatie is omgevormd naar het Romeinse legerkamp dat daar heeft gelegen. Dit soort dingen brengen de Oudheid dichtbij.

Bron: Collectie Gelderland, nr 1045-BA.IV.28

Ook dit soort grafstenen zijn interessant en dan met name omdat iedereen die ernaar kijkt zonder al teveel voorkennis kan zien wat erop staat en er verder zelf een voorstelling bij kan maken. Wat er staat is, uitgeschreven het volgende:

L.CASSIVS.L.F / STELL.CLEME / NS.TAVRVS.MIL / LEG.X.GEM.AN / XL.ST.XXI.HSE

L.CASSIVS is de naam van de overledene: Lucius Cassius. Hij bleek zoon te zijn van een andere Lucius (F. staat voor "zoon van"). Hij was lid van het kiesdistrict STELLA(tina) en zijn bijnaam (Romeinse burgers hadden drie namen, een voornaam (praenomen), een familienaam (nomen gentile) en een bijnaam (cognomen). Soms hadden zij meerdere bijnamen, zoals de oorlogsheld Publius Cornelius Scipio Africanus) was CLEME(ns). Hij kwam het gebied van Turijn (NS.TAUVRUS) en was soldaat (MIL(es). Als soldaat diende hij bij het tiende legioen (LEG.X, in Romeinse cijfers) dat de bijnaam GEM(ina) had ("tweeling"). Hij was AN.XL (40 jaar) en ontving XXI ST(ipendia, "jaarinkomens"). HSE betekent "hier bevindt hij zich" ("hic situs est").

van Cassius is verder niets bekend (voorzover ik weet), maar dit geeft wel een hoop informatie die de Romeinen dichtbij brengt. Een jongen van 19 uit Turijn komt als soldaat naar de Rijngrens en heeft 21 jaar dienst in een legioen waarin hij voldoende geld bij elkaar spaart om een mooie grafsteen te laten maken bij zijn overlijden na die dienstjaren.