Uiteindelijk komt het allemaal goed

Alexander de Grote (356 - 323 v.Chr.) was één van de grootste leiders van de wereldgeschiedenis en het is bij hem ook geen wonder dat hij als De Grote bekend staat tegenwoordig. Alexander was in de wieg gelegd om als grote leider de wereld aan zijn voeten te hebben, zoals we hebben gezien bij de voortekenen rond zijn verwekking en geboorte en het temmen van zijn paard.

Alexander was ook ambitieus. Hij spiegelde zich aan de Homerische held Achilles die, toen hij voor de keuze werd gezet, koos voor een kort en eervol leven boven een lang en gelukkig leven dat daarna geen eeuwige roem zou brengen. Alexander was, net als Achilles uit op eeuwige roem. Daarbij had Alexander wel een probleem, want zijn vader, Philippus II (382 - 336 v.Chr.) was ook een indrukwekkende figuur die nogal aan de weg timmerde om zélf heel veel grootse daden te verrichten. Volgens de Griekse biograaf Plutarchus (±46 - minstens 120 n.Chr) tot het chagrijn van zijn zoon (Alexander V.4-5):

Iedere keer, zo vaak als berichten werden gebracht dat Philippus een beroemde stad had veroverd of had gezegevierd in een vermaarde veldslag, was Alexander niet echt blij dat te hore, maar zei tegen zijn vrienden: "Jongens, mijn vader zal me overal in voor zijn; en voor mij laat hij geen geweldige prestaties over om met jullie hulp aan de wereld te tonen." Hij had geen afgunst voor plezier, niet eens voor rijkdom, maar voor grootsheid en roem. En hoe meer hij van zijn vader zou krijgen, dacht hij, des te minder zou hij zelf kunnen presteren.

Alexander heeft niet al te lang hoeven knarsetanden tot hij van die eergrijper af was. Toen Alexander 20 jaar was, overleed zijn vader en kreeg Alexander de kans die hij met beide handen zou grijpen. Alles komt toch nog goed.

Boekentip voor vandaag:
Plutarchus, Alexander

Hoe de bruiloft een echt feest werd

In 336 v.Chr. kwam één van de bekendste veldheren uit de geschiedenis aan de macht: Alexander de Grote (356 - 323 v.Chr.) werd koning van Macedonië. Deze machtswisseling ging samen met de moord op de heersende koning Philippus II (382 - 336 v.Chr.). Philippus had meerdere vrouwen, waarbij hij ook verschillende kinderen had. Alexander's moeder, Olympias (±376 - 316 v.Chr.) was Philippus' hoofdvrouw, maar de koning kreeg een relatie met Cleopatra (niet te verwarren met Alexander's zus Cleopatra en al die andere gelijknamige vrouwen), de nicht van een belangrijke generaal en kreeg bij haar een zoon.

Philippus zou in 336 trouwen met Cleopatra en daarmee zou de jonge zoon van het stel een belangrijke gegadigde zijn voor troonopvolging voor als de koning zou zijn overleden. Waar niet op gerekend werd, was dat dat overleden spoedig zou aanbreken, want op de bruiloft werd de koning gedood door zijn lijfwacht Pausanias die niet veel later zelf ter dood werd gebracht. De Griekse schrijver Pausanias (±115 - 180 n.Chr.), niet te verwarren... Die schreef hoe van deze bruiloft een prachtig feest werd gemaakt (Beschrijving van Griekenland 8.7.7):

Na de dood van Philippus werd zijn babyzoon bij Cleopatra, de nicht van Attalus samen met zijn moeder door Olympias naar een bronzen vat gesleurd en tot de dood verbrand.

Er zijn aardig wat mensen die te winnen zouden kunnen hebben bij de dood van het drietal. Wie er achter zat, zal wel nooit duidelijk worden. Dit lijkt op een Engelse detective, maar dan zonder uiteindelijke situatie waar alle puzzelstukjes in elkaar vallen, al is het maar omdat al die Cleopatra's, Alexanders, Pausaniassen, Philipussen en anderen nogal zitten te dringen.

Boekentip voor vandaag:
Pausanias, Beschrijving van Griekenland

Áls je ons verslaat!

De verschillende Griekse stadstaten waren in de periode voor Alexander de Grote (356 - 323 v.Chr.) veelal bezig met het elkaar bevechten. Eén van de belangrijkste stadstaten was Laconia, met de hoofdstad Sparta. Drie dingen zijn in het bijzonder interessant aan deze stadstaat (er zijn meer dingen interessant over Sparta trouwens). Ten eerste stond de legermacht van de Spartanen bekend als de allerbeste omdat het uit professionele soldaten bestond. Ten tweede hadden de Spartanen een systeem van opvoeding dat door de staat geleid werd en ook mede verantwoordelijk was voor het militaire succes. Ten derde stonden de Spartanen bekend om hun laconieke houding. Laconiek betekent oorspronkelijk niets anders dan Spartaans.


De Griekse biograaf en schrijver Plutarchus (±46 - minstens 120 n.Chr) geeft hier een interessant voorbeeld van. De koning van de Macedoniërs en vader van Alexander de Grote, Philippus II (382 - 336 v.Chr.) is bezig met een succesvolle invasie van Griekenland en besluit de Spartanen een brief te sturen waarin hij aangeeft wat er te doen staat. De reactie was duidelijk, zo schrijft Plutarchus (Over geklets 17):

Philippus schreef het volgende aan de Spartanen: "Als ik jullie territorium betreed, zal ik jullie allemaal vernietigen, opdat jullie nooit meer op zullen staan"; ze antwoordden hem met één woord: "als".

Discussie gesloten.