We menen het écht hoor!

Nu ik het de afgelopen tijd een paar keer over Mithradates heb gehad, is het weer eens tijd die andere grote vijand van de Romeinse Republiek, Hannibal Barca (247 - 183 v.Chr.) te bespreken. Toen Hannibal in Italië zat en de Romeinen een aantal grote nederlagen had toegebracht, werd in Macedonië besloten dat de Carthagers er heel goed voor stonden, dus dat het slim was ze nu te gaan steunen tegen de Romeinen.

In zijn TheHistoryOf podcast over Hannibal (die ik al eerder heb aangeraden) bespreekt Jamie Redfern wat er gebeurde toen de Macedoniërs contact opnamen met de Carthagers. Vandaag gaat het over een stukje van de tekst van het verdrag dat de Macedoniërs probeerden de Adriatische Zee over te trekken. Eerder besprak ik een wettekst uit de late Romeinse tijd waarin voor de namen van de keizers (vier stuks) en hun CV's werden genoemd. De tekst van het verdrag is overgeleverd door de Griekse historicus Polybius (203 - 120 v.Chr.) en hij vertelt wie er allemaal aangeroepen werden (Romeinse Geschiedenis VII.9.2-3):

In de aanwezigheid van Zeus, Hera en Apollo, in de aanwezigheid van de geest van Carthago, van Heracles en Iolaus, in de aanwezigheid van Ares, Triton en Poseidon, in de aanwezigheid van de goden die voor ons strijden en de Zon, de Maan en de Aarde, in de aanwezigheid van de Rivieren, Meren en Wateren, in de aanwezigheid van alle goden die Macedonië en de rest van Griekenland bezitten, in de aanwezigheid van alle goden van het leger die presideren over deze eed.

Met al die goden moeten we er zeker van zijn dat ze het menen.

Boekentip voor vandaag:
Polybius, The Rise of the Roman Empire

Meanwhile in Greece

Tussen de eerde besproken veldslagen van Trebia en Cannae tijdens de Tweede Punische Oorlog (218 - 201 v.Chr.) begon steeds duidelijker te worden dat er iets groots aan de hand was in Italië. Het leger onder Hannibal Barca (247 - 183 v.Chr.) begon steeds meer een factor te worden op het schiereiland en toen ze ook de Slag bij het Trasimeense meer in 217 v.Chr. wonnen, werd deze oorlog ook internationaal een kwestie. 

In Griekenland was in die periode (of eigenlijk in de hele Griekse geschiedenis) sprake van veel onderlinge oorlogsvoering tussen allerlei staten. De grote man uit de regio was de Macedonische koning Philippus V (238 - 179 v.Chr.). Hij speelde een hoofdrol in de eerder genoemde Griekse Bondgenotenoorlog (220 - 217 v.Chr.). Deze oorlog eindigde in 217 en dat is niet toevallig het jaartal van de Slag bij het Trasimeense meer. Volgens de Griekse historicus Polybius (203 - 120 v.Chr.) lag er namelijk een verband tussen de veldslag in Italië en de vrede van Naupaktos die de Griekse Bondgenotenoorlog afbrak.

Vredesonderhandelingen kregen een strategisch karakter toen iedereen snel in de gaten had dat Philippus de baas was. Polybius noemt namelijk Agelaus van Naupaktos die de internationale verhoudingen in zijn speech verweeft (Romeinse Geschiedenis V.104): 

[...] Het moge duidelijk zijn voor een ieder die ook maar matige aandacht schenkt aan zaken, dat of de Carthagers nu de Romeinen verslaan of de Romeinen de Carthagers, het onwaarschijnlijk is dat de winnaar zich tevreden zal stellen met een rijk van Sicilië en Italië. Zij zullen vooruit gaan en zij zullen hun troepen en hun plannen verder doen rijken dan wij zouden wensen. Daarom smeek ik u allen om op te passen voor het gevaar van de crisis en boven allen u, koning [Philippus]. U doet dit als u afziet van het beleid van verzwakking van de Grieken en het op die manier een makkelijke prooi van hen maken voor de invaller.

De Grieken moeten ophouden met onderling knokken en zich richten op de externe vijand. Philippus koos ervoor Carthago te steunen en het werd even rustig in Griekenland.